En İyi Rol Yapma Oyunları – En İyi 50

Büyücüleri, kılıç ve kalkan ustalarını, radyasyonla harap olmuş çorak toprakları, vampirleri ya da metin ağırlıklı izometrik hikâyeleri tercih ediyor olun, rol yapma oyunları asla yüzünüzü güldürmekten vazgeçmeyen ve en popüler oyun türlerinden biridir.

Oynayabileceğiniz sayısız RPG arasından herkes için bir şeyler bulunur ve biz de PC için en iyi rol yapma listemizde bunu yansıtmaya çalıştık. Son birkaç yıl RPG’ler için oldukça verimli geçti; bu yüzden listede hem klasikler (yani bilindik) hem de yepyeni oyunlar yer alıyor.

Ufukta nihayet Dragon Age: Dreadwolf’a dair ciddi hareketlenmeler görülürken, Starfield gibi uzay destanları da artık arkamızda kaldı. Ne olursa olsun, bu liste şu anda PC’de indirebileceğiniz ve oynayabileceğiniz en iyi 50 rol yapma oyununu size sunuyor.

Bu listeleri hazırlarken benimsediğimiz temel kural, bir oyunun çıktığı dönemde büyük etki yaratmış olmasından ziyade bugün hâlâ oynaması eğlenceli olmasıdır. Bir türü katı kurallarla sınırlandırmayı da sevmiyoruz; RPG’ler sakin tarım oyunlarını da, görsel romanları andıran yavaş anlatımlı hikâyeleri de, Japon RPG’lerinin kendine özgü tarzını ve aksiyonunu da kapsayabilir.

50. Assassin’s Creed Valhalla

• Geliştirici: Ubisoft Montreal
• Çıkış Yılı: 2020

Bu listede bir Assassin’s Creed oyunu olmasına bazı kişiler itiraz edebilir, ancak dürüst olmak gerekirse burada oldukça ölçülü davrandığımı düşünüyorum. 2017’de çıkan Origins ile birlikte AC serisi adeta yeniden doğdu; çekirdek tasarımın büyük kısmı elden geçirildi ve seri o noktadan sonra daha keskin, daha zorlayıcı ve daha ilgi çekici bir hâle geldi. Bu süreçte Ubisoft, RPG unsurlarını daha görünür kıldı ve Valhalla, serinin bu yeni yönünün zirvesi olarak görülebilir.

Valhalla, Anglo-Sakson döneminde İngiltere’de geçiyor. Hem canlı hem de hüzünlü bir atmosfere sahip; sisli, sonbahar tonlarının hâkim olduğu bu manzara, sonunda kaçınılmaz olarak yıkıma mahkûm olduğunu bildiğimiz bir Viking yağmacısının İngiltere’de kendine yer edinme hikâyesi için mükemmel bir arka plan sunuyor. Ana hikâye; ihanetler, tanrılar, canavarlar ve isterseniz aşırı mitolojik bir end-game DLC’si olan epik bir anlatı. İster kadın ister erkek olarak oynayın, iri yapılı sarışın savaşçı Eivor son derece karizmatik bir karakter — çoğu kesme biçme işini de kendisi yapıyor zaten.

Serinin şimdiye kadarki en sert ve “eti bol” dövüş sistemine ek olarak, savaşın gidişatını daha da değiştirme fırsatları mevcut. Bir yağmacı olarak nehirlerde mürettebatınızla (ve bir kediyle) dolaşıyor, baskınlara takım hâlinde katılıyorsunuz; isterseniz gizlice savunmaları etkisiz hâle getiriyor, isterseniz baltaları savurarak ortalığı kana buluyorsunuz. Diyalog seçenekleriyle kendi Eivor’unuzu daha sevimli bir haydut ya da daha katı bir kişilik hâline getirebilirsiniz. Karakter gelişiminde de gizlilik odaklı bir suikastçi, yakın dövüş uzmanı ya da uzun menzilli bir savaşçı olarak ilerleme şansınız var. Tüm bunları yaparken bir yandan da kendi köyünüz Ravensthorpe’u inşa edip halkınız için yeni bir yuva kurmaya çalışıyorsunuz.

49. Diablo 4

• Geliştirici: Blizzard Entertainment
• Çıkış Yılı: 2023

Diablo IV son derece akıcı bir aksiyon-RPG deneyimi sunuyor ve saatlerce iskelet eriterek eğlenmenizi sağlıyor. Harita devasa ve birçok farklı biyomu kapsıyor (parıldayan çamur ağırlıklı olsa da), buralarda çeşitli iblis türlerini toza dönüştürebiliyorsunuz. Bunu nasıl yapacağınız tamamen size bağlı, çünkü Diablo IV’ün en öne çıkan özelliği inanılmaz esnek bir karakter geliştirme sistemi. Tek başınıza ya da bir grupla oynarken barbarınızı/rogue’unuzu/büyücünüzü anında yeniden şekillendirebilirsiniz. DPS odaklı nekromancer’ınız bir boss savaşında yetersiz mi kalıyor? Rejenerasyon ve kalabalık kontrolüne yönelin ve bir daha deneyin.

Küçük ama etkili dokunuşlar — örneğin kısa mesafe kaçış hamlesi (dash dodge) — oynanışta büyük fark yaratıyor. Oyunun canlı servis yapısı sayesinde sürekli iyileştirmeler ve yeni içerikler ekleniyor. Çok oyunculuya girip çıkmak son derece kolay, ki bu da çok oyunculu odaklı bir seri için büyük avantaj. Ses tasarımı hâlâ harika ve oyun genel olarak karanlık bir güzelliğe sahip. Hikâye, pek çok aksiyon-RPG’de olduğu gibi, dikkatinize göre önem kazanıp kaybedebilir; ancak ana düşmanın herkesi tuhaf bir şekilde etkileyen boynuzlu bir iblis anne olması oldukça çarpıcı bir başlangıç noktası, değil mi?

48. Ni no Kuni 2: Revenant Kingdom

• Geliştirici: Level-5
• Çıkış Yılı: 2018

Çoğu zaman, PC’deki en iyi JRPG’lerin ilk hayatını başka platformlarda sürdürdüğünü görürüz. Ancak Ni No Kuni II: Revenant Kingdom sanki doğrudan PC için yapılmış gibi hissettiriyor. İlk bakışta, Studio Ghibli esintili sevimli karakterleri, kedi kulaklı baş kahramanı, dünyayı yok edecek türden bir hikâyesi ve parlak renkli sanat tarzıyla standart bir anime JRPG’si gibi görünebilir. Ancak tüm bunların altında, kasaba kurma mekaniğinden gerçek zamanlı strateji savaşlarına kadar klasik PC oyunlarının temel damarlarına dokunan bir yapım bulunuyor.

Elbette bu unsurlara o türlerin en iyilerine meydan okuyacak kadar derinlemesine inmiyor, ancak kendi krallığınızı inşa etmek, diğer şehirlerden köylüler toplayıp özel binalara yerleştirmek ve zaman zaman topraklarınızı istenmeyen istilacılardan korumak için sefere çıkmak, oyunun geleneksel JRPG yapısına güzel eklemeler sağlıyor. Ayrıca bunlar, selefi Wrath Of The White Witch’teki Pokémon tarzı yaratık toplama / dövüş sisteminden çok daha ilgi çekici. Revenant Kingdom, otomatik savaşan takım arkadaşlarına gerçek bir yapay zekâ kazandırarak White Witch’in eksik yönlerini de gideriyor. Hikâye diğer JRPG’lere kıyasla bazı tanıdık temaları işlese de, PC oyunculuğuna göz kırpan bu kadar çok unsurun çekirdek sistemlere yedirilmesi sayesinde Revenant Kingdom, yıllardır oynadığımız en ferahlatıcı JRPG’lerden biri olarak öne çıkıyor.

47. Neverwinter Nights 2: Mask Of The Betrayer

• Geliştirici: Obsidian Entertainment
• Çıkış Yılı: 2006

Neverwinter Nights 2’nin Obsidian’ın RPG’leri arasında genellikle unutulması biraz garip. Bunun muhtemelen çok iyi bir nedeni var: O kadar BioWare ve Black Isle tarzına yakın ki, insan oyunun onların işi olduğunu sanabilir. Chris Avellone’un kalemiyle şekillenen oyun, BioWare’in daha “Dungeon Master odaklı” ilk oyununu alıp devasa, detaylı bir tek oyunculu RPG’ye dönüştürdü. Gümüş parçalarını ve King Of Shadows adlı eski bir kötüyü ararken D&D 3.5 kurallarını yakından takip eder ve oyuncuların kendi kampanyalarını hazırlayabilmeleri için araçlar da sunardı. Ancak oyunun en parlak yönü yoldaşlarıydı. Yıldız karakter, öfke dolu cüce Khelgar Ironfist’tir ve muhtemelen bugüne kadar yazılmış en iyi RPG karakterlerinden biridir. Tiefling Neeshka ve büyücü Qara da öne çıkan diğer karakterlerdendir. Oyun aynı zamanda şaşırtıcı derecede komiktir.

Daha sonra çıkan Mask Of The Betrayer genişlemesi — aslında bir devam oyunu gibi — ana oyundan bile daha iyi olarak karşılandı. İki yansıtılmış dünyaya bölünmüş bu macera, aynı bölgelerin iki farklı versiyonunu keşfetmenize izin vererek Zelda’dan önemli ölçüde ilham alır. Ruhlar yenir, gargoyle’lar insanları kaçırır ve Founder’ın ruhu pek de iyi olmayan işler peşindedir. Yoldaşlar ana oyundaki kadar eğlenceli olmasa da hikâye epik ve sürükleyicidir; dini temaları derin ve zekice bir şekilde işler.

46. Hand Of Fate 2

• Geliştirici: Defiant Development
• Çıkış Yılı: 2015

Hand Of Fate’in “Dealer” karakteri, oyunların bugüne kadar bir sanal dungeon master yaratma konusunda yaptığı en iyi denemedir: Alaycı, kapüşonlu bir figür, desteden olay kartları çekerek masa üzerinde kısa formlu RPG’ler oluşturan bir anlatıcı. Bir sonraki kart bir dövüş sahnesi olabilir ve bu sahne basit bir üçüncü şahıs hack-and-slash şeklinde oynanır; ya da şifa dolu mistik bir koruluk olabilir. Kapüşonlu herifin tarzını biliyorsanız, büyük ihtimalle en istemediğiniz şey yaşanacaktır. Yine de Hand Of Fate 2’de bu tekrar etme ihtimali çok daha düşüktür; Dealer sizi daha renkli şekillerde alt edebilir.

Devam oyununu öne çıkaran şey, daha pürüzsüz dövüşü ve daha çeşitli olayları olmasının ötesinde, her bir mini kampanyaya eklenen özel bir kuraldır. Birinde bir cinayet zanlısının izini sürüyor, masaya yerleştirilmiş kartlar arasında gizlenmiş kanıtları bulmaya çalışıyorsunuz. Bir diğerinde âşık bir aptalı koruyor, onun aldığı yaraların macerayı tamamlamak için ihtiyaç duyduğunuz kaynakları tüketmemesini sağlamaya çalışıyorsunuz. Bu küçük farklılıklar, zaten çeşitli buluşmalardan oluşan desteye ekstra strateji katmanları ekleyerek ilk oyunda eksik olan o gerekli “çekici unsuru” fazlasıyla sağlıyor.

45. Dwarf Fortress

• Geliştirici: Bay 12 Games
• Çıkış Yılı: 2006

Bay 12’nin uzun yıllar boyunca emek verdiği bu oyun, sonunda Steam ve Itch üzerinde — üstelik grafiklerle birlikte — yayımlandı. Eskiden bunu, Matrix’in yeşil kod yağmurundan sarışınları ve kızılları ayırt etmeye çalışan Joe Pantoliano gibi oynamanız gerekiyordu; cüceleri, koboldları, ağaçları, kayaları ve yağmuru temsil eden hareketli karakterlerden oluşan bir ekranı izlerdiniz. Şimdi ise Dwarf Fortress oynarken küçük cücelerinizin ortalıkta dolaştığını gerçekten görebiliyorsunuz. Ağaçlar artık gerçekten ağaç, zemin zemin — bazen de lav.

Dwarf Fortress bir fantezi simülatörü; sadece çok şey yapmakla kalmıyor, bunu çok iyi yapıyor. Devasa bir tarih, kültür ve coğrafyaya sahip bir dünya üretmesi bir yana; bu dünyada başlangıç noktanızı seçmek bile ayrıntılı bir zorluk ayarı gibi çalışıyor ve karşılaşmak istediğiniz meydan okuma türünü belirlemenize izin veriyor. Fizik simülasyonu karmaşık makineler kurmanıza olanak tanıdığı gibi oyun bunları teşvik ediyor da; koloninizde daha ihtişamlı taleplerle ortaya çıkan soylular, bu hedefleri oyunun anlatısıyla uyumlu hâle getiriyor. Dwarf Fortress’in garip ve göz korkutucu pek çok yönü var, ancak evcil hayvan yaslarıyla dolu hikâyelerin ve büyüyen tırnak simülasyonunun arkasında ciddi bir oyun tasarımı bulunuyor.

Kaleleriniz sizi cezbetmezse, her zaman macera modu var. Bu mod, aynı oluşturulmuş dünyaları — hatta başarısız kalelerinizi — tek bir kâşif olarak klasik bir roguelike deneyimi içinde gezmenizi sağlıyor. Dwarf Fortress’in daha yirmi yıl geliştirilmesi planlansa da bugün oynamaya fazlasıyla değer.

44. Horizon’s Gate

• Geliştirici: Rad Codex
• Çıkış Yılı: 2020

Horizon’s Gate’de paralı askerlerden ve maceracılardan oluşan ekibinizle karada keşfe çıkabilir ve dövüşebilirsiniz; ancak oyun en çok geminize döndüğünüzde parlıyor. Bu, saygınlığınızı artırıp bir filo kurmaya odaklanan bir denizcilik hayatta kalma RPG’si. Limanlarda ekip üyeleri tutar, içki masasında dost olursunuz ve yeni topraklar keşfetmek ya da deniz canavarlarıyla savaşmak için yelken açarsınız. Herkes açlıktan ölmek üzereyken yakınlarda liman yoksa, deniz canavarlarını yemek zorunda kalırsınız.

Horizon’s Gate’in dünya kurma yaklaşımı adeta her şeyi ortaya atmak gibi. Sualtında yaşayan Nessie benzeri yaratıklar, gizemli tarikatlar, kitinli cesetlerden silah ve gemi yapan Cleever’lar, bacak yerine yılan kuyruğuna sahip yeşil insanlar ve konuşurken vızıldayan böcek-insansı yaratıklar… Sonuç olarak her yeni limana vardığınızda daha önce görmediğiniz bir şeyle karşılaşıyor, servet biriktirip filonuzu büyütüyor ve çok önce ziyaret ettiğiniz bir limana döndüğünüzde artık herkesin başarılarınızı biliyor olmasının tatminini yaşıyorsunuz.

43. Kenshi

• Geliştirici: Lo-Fi Games
• Çıkış Yılı: 2018

Steam sayfası “özgür dolaşımlı, takım tabanlı bir RPG” diyor; bu tanım, bu inanılmaz derecede karmaşık süper oyunu epey hafif tanımlıyor. Kenshi pek çok açık dünya fantezi oyununa benzer şekilde başlıyor. Zorlu, belirsiz bir çöl dünyasında sıradan bir adam yaratıyorsunuz. Belki bir köle, belki bir çiftçi. Ama oyun çok geçmeden daha derinleşiyor. Hayatta kalmak için yiyecek çalmak, ya da bir sonraki kasabaya giderken ölümcül şekilde soyulmak… Derken hikâye, uyumsuzlardan oluşan küçük bir grubun (paralı askerler, yerleşimciler, kâşifler — size bağlı) yönetildiği bir oyun hâline doğru büyüyor.

Garip arayüzüne ve pirinç tarlalarıyla dolu, tuhaf barlarla bezeli dünyasına sabrederseniz, sonunda klanınız için kulübeler dikerek bir kasaba inşa ediyor olabilirsiniz. Ya da daha olası senaryoda, ailenizin cesetleri arasında kumlara uzanmış, ölü taklidi yaparken bulabilirsiniz kendinizi. Kenshi’de ölüm çok hızlı gelir; açlıktan ya da bir haydutun sopasından. Bu acımasız RPG çoğu zaman kendini anlatmaya uğraşmaz, ancak tekrar tekrar ölüme götüren öğrenme eğrisine rağmen devam edenlere, sıradan dünyayı kurtarma hikâyelerinden çok farklı deneyimler sunar.

42. Geneforge 2 – Infestation

• Geliştirici: Spiderweb Software
• Çıkış Yılı: 2024

Eğer Spiderweb Software olmasaydı, birinin onu icat etmesi gerekirdi. Stüdyonun kurucusu Jeff Vogel tarafından yönetilen bu ekip, son yirmi yılın en iyi RPG’lerinden bazılarını yaptı — hatta yakın zamanda kendisiyle yaptığımız söyleşide, kendini “dipte beslenen biri” olarak tanımladığı kariyeri hakkında konuşmuştu. Son dönemlerde Vogel eski oyunlarını yeniden yapmaya girişti, ancak Geneforge 2 yepyeni şekilde raflardan indi. Buna rağmen, Baldur’s Gate tarzı sevdiğiniz eski izometrik RPG’ler gibi oynanıyor; fakat buna genetik olarak değiştirilmiş yaratıklar eklenmiş hâli.

Ortaya gerçekten özgün bir karışım çıkıyor. Geneforge dünyasında en güçlü kişiler, biyolojik maddeleri itaatkâr yaratıklara dönüştürebilen Shaper’lar. Siz de bir Shaper çırağı olarak bu dünyaya giriyor ve kendi tuhaf yaratıklarınızı oluşturabiliyorsunuz. Göreviniz, kontrolden çıkmış bir koloniyi araştırmak. Geneforge 2 bunu yalnızca savaşla değil, diplomasi ve gizlilikle çözmenize de gerçekten izin veriyor; çoğu RPG bunu bu kadar iyi beceremez. Dünyanın sırları yavaş yavaş açığa çıkarken, oyunun sunduğu nüanslar ancak sona geldiğinizde tam anlamıyla anlaşılabiliyor. Bu, insanın hayatında bir kez karşısına çıkacak türden bir oyun.

41. Six Ages: Ride Like The Wind

• Geliştirici: A Sharp
• Çıkış Yılı: 2023

Six Ages hiçbir türe tam olarak uymaz. Neredeyse tamamen kendine özgü bir oyundur ve her listede meydan okurcasına öne çıkar; sanki çenesini kaldırıp “Haydi, beni kategorize et bakalım” der. Evet, kabilenizi yönetirsiniz. Komşularınız arasında strateji yapar, itiş kakış içinde başarı kazanmaya çalışırsınız. Fakat hepsinden önemlisi, bu bronz çağını andıran fantezi köy simülasyonunda halkınızın ethosunu ve kişiliğini tanımlarsınız.

Bu insanlar, bazı komşu klanlarla paylaşılan, bazılarıyla ise tarih ve inanç farklılıkları nedeniyle çatışan kendi kültürlerine sahiptir. Onları, rakamlarla oynayarak yenilmez hâle gelene kadar optimize edilmesi gereken bir “faction” gibi değil; verdiğiniz kararlarla saygı, güven ve bazen de korku kazanarak yönetmelisiniz. İnsanlar sorunlarıyla size gelir, danışmanlarınız kişiliklerine göre sizi bilgilendirir ve fikir verir, ancak kararlar size aittir — bu kararların dalga dalga yayılan sonuçları da öyle.

Bu kültürel temel, son derece zengin Glorantha evrenine dayanır; ancak ondan haberdar olmanızı gerektirmez. Toplumların nasıl işlediğini zamanla anlarsınız ama klanınızın rolünü yine siz şekillendirirsiniz: Dayanıklı kâşifler mi, acımasız zorbalardan oluşan bir grup mu, yoksa sürekli şölen düzenleyen çılgın bir kabile mi olacaksınız? Ya da üçünden biraz? Üstelik bu kurgu, oyunların kurgusal bir kültürü en derinlikli şekilde ele aldığı örneklerden biri olmasına rağmen hiçbir zaman kendini fazla ciddiye almaz. Asıl mesele, halkınızın yaşayacağı harika, tuhaf ya da trajik hikâyedir.

40. Brogue

• Geliştirici: Brian Walker
• Çıkış Yılı: 2009

Brogue, modern roguelike’lar (Spelunky, Dungeons of Dredmor vb.) ile ASCII tabanlı ataları (Nethack, Zangband ve tabii ki Rogue) arasında bir basamak görevi görür. Bunu sağlayan şey fare kontrolleridir. Bir iksiri içmek için hangi tuşa basmanız gerektiğini tahmin etmeye çalışmak yerine tıklarsınız: hareket etmek için tıklarsınız, saldırmak için tıklarsınız, lanetli yüzüğü takmak için tıklarsınız ve herhangi bir karakterin üzerine geldiğinizde ne olduğunu okursunuz.

Erişilebilirliğinin ötesinde, başlı başına sıkı tasarlanmış bir oyundur. Bir zindana normal şekilde inersiniz, ancak karşılaştığınız flora ve fauna yalnızca artan hasar rakamlarından ibaret değildir; çok daha ilginç biçimlerde etkileşir. Örneğin bir maymun bulursanız ceplerinizden bir şey çalıp kaçabilir. Ama eğer bir maymunu koboldların tutsak olarak tuttuğunu görürseniz, onu serbest bırakarak kendinize bir maymun müttefik edinebilirsiniz. Kendinizi riske atmanızı teşvik eden iksir ve parşömen sistemiyle birleşince, Brogue roguelike türünü çekici kılan mekaniklerin cilalı bir versiyonu gibi hissettirir.

39. Arcanum: Of Steamworks And Magick Obscura

• Geliştirici: Troika Games
• Çıkış Yılı: 2001

Doksanların sonu ve 2000’lerin başındaki izometrik RPG’lerin çoğu hâlâ sevgiyle hatırlanır — haklı sebeplerle. Ancak aradan 20 yıl geçmesine rağmen hâlâ tekrar tekrar oynanabilen çok az oyun vardır ve Arcanum kesinlikle onlardan biridir. Arcanum’da şikâyet edecek pek bir şey yoktur; yazım harikadır, karakter yaratma sistemi günümüz standartlarına göre bile son derece derindir ve sanat tasarımı hâlâ göze ziyafet sunar.

Ama asıl övgüyü hak eden şey oyunun dünyasıdır. Troika’nın yarattığı bu dünya — geç Viktorya dönemini andıran bir sanayi devrimi yaşayan geleneksel bir fantezi evreni — elfler ve orklar ortalıkta dolaşarak onu Tolkien’e yaklaştırmaya çalışsa bile tamamen özgün hissettirir. Şuna bakın: Bu ork, yüksek yakalı, ütülü gömlekli şık bir ceket giymiş. Bunu beklemiyordunuz, değil mi?

Büyü ile teknolojinin yalnızca ideolojik olarak değil, fiziksel olarak da karşı karşıya olması, dünyayı keşfederken karşınıza muhteşem detaylar çıkarır. Karakteriniz bir büyücü ise, trenlerde özel bir vagonda yolculuk etmek zorundasınızdır; aksi hâlde motor sizin varlığınız yüzünden patlayabilir! Evet, bir noktada epik bir görev var, suikastçılar peşinizde ve biri dünyayı yok etmeye çalışıyor, ama bütün bunları bir kenara bırakıp dünya haritasında gezebilir, şehirlerdeki dolu dolu yan görevleri çözebilir, şeytanların karıştığı cinayet vakalarından çalınan tablolara, tuhaf Ortaçağ kalıntılarına kadar sayısız hikâyeye dalabilirsiniz. Üstelik hepsi birden fazla çözüm yolu içerir ve oyun size pek yol göstermez. Alışılmışın dışında bir fantezi deneyimi arayan hayal gücü geniş oyuncular için tam bir ziyafettir.

38. Titan Quest

• Geliştirici: Iron Lore Entertainment
• Çıkış Yılı: 2006

İlk bakışta aksiyon RPG türü doğru yapılması kolay bir şey gibi görünür. Ama ne yazık ki çok az oyun bunu gerçekten başarır. Torchlight, Diablo, Grim Dawn ve Path Of Exile ile birlikte Titan Quest, ilk beşi oluşturur ve her biri altıncı sıranın çok önündedir.

Başarısının bir kısmı görece sadeliğinden gelir. Tek başınıza ya da eşli oynarken, Titan Quest en kolay benimsenebilir RPG’lerden biridir; sizi anında mitolojik diyarların ortasına bırakır, düşmanları pataklamaya, ganimet toplamaya ve sürekli ekipman geliştirerek ilerlemeye başlarsınız. Age Of Empires’ın yaratıcısı Brian Sullivan’ın liderliğinde, kadrosunda eski Looking Glass çalışanlarından en az biri bulunan bir ekiple başladığı için zaten avantajlıydı. Ancak bu kadar parlak bir oyun yapmalarına, Immortal Throne genişlemesinin de aynı derecede başarılı olmasına rağmen Iron Lore yoluna devam edecek kadar büyük bir başarı elde edemedi. Bu durum hâlâ oyun tarihinin en büyük haksızlıklarından biridir. Eğer aksiyon RPG türüne giriş yapmak istiyorsanız, işte bu oyun tam size göre. Olağanüstü erişilebilir ve son derece eğlenceli Titan Quest oyun dünyasının üzerinde adeta bir… neyse, siz anladınız işte.

37. Dragon Quest XI: Echoes Of An Elusive Age

• Geliştirici: Square Enix
• Çıkış Yılı: 2017

JRPG’lerin gidişatına bakıp “Neden her şey eskisi gibi kalamıyor?” diye hayıflanan biriyseniz, Dragon Quest XI: Echoes Of An Elusive Age tam olarak aradığınız oyun. Serinin 11. oyunu olmasına rağmen (ki bunların çoğu PC’ye hiç gelmedi), Echoes Of An Elusive Age tamamen retro ve geleneksel bir JRPG deneyimi sunuyor.

Bugün Dragon Quest XI oynamak, 20 yıl önceki bir JRPG’yi oynamak gibi. Evet, grafikler daha güzel, orkestral müzikler daha etkileyici, dünya ise önceki tüm Dragon Quest oyunlarının toplamından daha büyük ve daha açık hissediliyor. Ancak o parlak 2018 cilasını soyduğunuzda, dünyayı yutan kötülüğe karşı verilen epik öyküsü ve basit sıra tabanlı savaşıyla kısa sürede “eskiden ne güzeldi” demeye başlıyorsunuz. Square Enix’in bu oyuna eklediği en büyük yenilikler serbest kamera modu ve ata binme — ki bu bile serinin yıllar içindeki ne kadar yavaş ilerlediğini gösteriyor. Yine de Square Enix’in kendi köklerine bu kadar sadık kalması hayranlık uyandırıcı. Sıcak, huzurlu, tanıdık ve inanılmaz derecede rahatlatıcı. Modern bir 2018 oyununun tüm görsel ihtişamıyla klasik bir JRPG arıyorsanız, PC’de bunun benzeri yok.

36. Star Traders: Frontiers

• Geliştirici: Trese Brothers
• Çıkış Yılı: 2018

Bu açık dünya, sıra tabanlı uzay kaptanı RPG’si; yapı ve atmosfer açısından pek çok farklı yerden etkilenmiş ama bunları olağanüstü şekilde bir araya getirmiş. Bir başlangıç kariyeri, bir gemi ve gemi kaptanı için havalı bir kıyafet seçerek başlarsınız, sonra da boşluğa açılır ve bulduğunuz her şeyi yaparsınız. Diğer RPG’ler sizi tüccar ya da asker gibi belirli rollerle sınırlandırırken, Frontiers’ın yoğun ve dinamik dünyası; kazanç, nüfuz ve politik entrika fırsatlarıyla dolu olduğu için sizi sürekli başka yönlere çeker. Doğru gemi ve ekiple her şeyi yapabilirsiniz — ta ki ölene kadar. O zaman da planladığınız o kritik gemi baskın saldırısını artık kullanamazsınız. Oops. Tabii ölüm sistemini kapatarak stresinizi azaltabilirsiniz.

Mürettebatınızın becerileri geminin işleyişine katkı sağlar ve her birkaç seviyede bir işlerine göre özel yetenekler kazanırlar. Bu yetenekler, arka plan testleri için gerekli yeniden zar atmalarından güçlü savaş saldırılarına veya gemiyi kurtaran kaçış manevralarına kadar uzanır. Bu yeteneklerle kaptanın oyun tarzını güçlendirebilir, zayıflıkları telafi edebilir veya galaksiyi dolaşıp tuhaf hibrit korsan-diplomat-doktor tarzınıza uygun uzman bir ekip kurabilirsiniz. Aynı şey kapsamlı yükseltme sistemine sahip gemiler için de geçerli. Kargo geminizi savaş uçağı taşıyacak şekilde yeniden donatmak mı istiyorsunuz? Mümkün. Silahsız bir casus gemisini düşmanlara sessizce yanaşacak hâle getirip sabotaj timinizin motoru patlatmasına izin vermek mi istiyorsunuz? O da mümkün. Yine de korsan olmalısınız. Bu oyundaki korsanlar sadece kargonuzu ister; kimseyi boş yere öldürmezler. Star Traders: Frontiers bunu çok iyi anlıyor.

35. Shadowrun: Dragonfall – Director’s Cut

• Geliştirici: Harebrained Schemes
• Çıkış Yılı: 2014

Bu veya başka herhangi bir RPG listesinde çoğunluk fantezi temalı oyunlardan oluşur, ancak bir diğer büyük rol yapma atmosferi de siberpunk’tır. Deus Ex oyunları burada tacı kapmış olabilir, fakat klasik Gibsonvari cyberpunk ruhunu fazlasıyla taşıyan ve buna bolca fanteziyi de karıştıran sağlam, tam teşekküllü bir siberpunk deneyimi arıyorsanız, Dragonfall nokta atışı bir seçimdir.

Doğu ile Batı’nın birleştiği bu dünya; sibernetik implantlar ve Blade Runner tarzı neon sokaklarla dolu bir atmosfer sunarken, elfler, cüceler, troller ve ejderhalarla da iç içedir. Kâğıt üzerinde biraz tuhaf görünse de pratikte son derece doğal hissettiren bir karışım. Bu fantezi ırklarının cyberpunk’ın yorgun, sert ve alaycı tonunu benimsemesi, onları çoğu oyunda göze batan o aşırı romantik hâllerinden kurtarır. Seksenlerdeki orijinal masaüstü RPG’nin 21. yüzyıl için yeniden ziyaret edilmesi üç deneme sonunda nihayet Dragonfall’un Director’s Cut sürümünde ihtiyaç duyduğu özgürlüğe ve diyalog derinliğine kavuştu. Bu sürüm, serinin bugüne kadar eksikliğini hissettiren alanlarını tamamlayarak oyunu hak ettiği seviyeye taşır.

34. Anachronox

• Geliştirici: Ion Storm
• Çıkış Yılı: 2001

The Last Crusade’de Julian Glover’ın yaşlanmasından bile hızlı yaşlanıyor olabilir, ancak Deus Ex stüdyosu Ion Storm’un diğer büyük oyunu, hâlâ Ion Storm’un diğer büyük oyunu olarak duruyor. Kendini asla ciddiye almayan, taslak aşamasında akla gelen her çılgın fikri — iyi yansıtabilse de yansıtamasa da — kucaklayan çılgın bir bilim kurgu / noir macerası… Anachronox, rol yapma oyunlarının çoğu zaman aşırı ciddiyetine karşı adeta bir panzehir niteliğinde.

Ayrıca konuşan bir gezegeni parti üyesi olarak alıyorsunuz; ama Anachronox hakkında herkesin söylediği ilk (ve genellikle tek) şey de bu zaten, değil mi? Asıl bilinmesi gereken şey şu: Bu oyun, giderek tuhaflaşan bir davayı araştıran bir özel dedektifi canlandırmanın ne demek olduğu hakkında.

33. Ultima VII: The Complete Edition

• Geliştirici: Origin Systems
• Çıkış Yılı: 1992

Ultima VII, oyuncuyu dünyanın kendi karakteri etrafında dönmediğine ikna etmek için tasarlanmış bir oyundur. Siz bu sistemin merkezi, her şeyin etrafında döndüğü bir güneş değilsiniz. Aradan yirmi yıldan fazla geçmiş olmasına rağmen hâlâ türünün en iyi örneklerinden biridir. Zindanlara dalarak değil, bir cinayet soruşturmasıyla başlayan; NPC’lerin çalıştığı, yemek yediği ve uyuduğu bir dünyada geçen bir RPG’dir. Ölümden ziyade yaşam hakkında ve ölümün beraberinde getirdiği deneyim hakkında bir oyundur.

Dünya ile etkileşim kurmak, onu izlemek kadar sıra dışı ve tatmin edicidir. Ultima VII’de bir üretim becerisi yoktur; bir şey yapmayı, yaparak öğrenirsiniz. Ekmek pişirebilir, kıyafet yapabilir, raftaki kitapları yeniden düzenleyebilir, yıldızların altında bir açıklığa uyku tulumunuzu serebilir, bir NPC’nin arkasını döndüğü anda evindeki mobilyaların yerini değiştirebilirsiniz. Bir dünyanın siz bakmıyorken de yaşamaya devam ettiği hissi — düşen her ağacın, siz orada olmasanız bile ses çıkardığı hissi — hâlâ çok nadir bulunan bir başarıdır.

32. Legend Of Grimrock 2

• Geliştirici: Almost Human Games
• Çıkış Yılı: 2014

Birinci şahıs RPG Legend Of Grimrock, Dungeon Master’a yapılmış keyifli bir saygı duruşuydu ve Almost Human bunun ekmeğini yiyip benzer birkaç bodrum zindanı daha yapmayı tercih edebilirdi. Ancak daha büyüğünü — ve gerçekten daha iyisini — yapmayı seçtiler. Grimrock II, işi kat kat büyütüyor: çok bölgeli devasa, dallanıp budaklanan bir harita, kare kare keşfedilmek üzere sizi bekliyor.

Oyun çok daha zorlu. Sadece düşmanlar ve bulmacalar daha zor olduğu için değil; aynı zamanda açık yapısı nedeniyle oyunun başlarında asla baş edemeyeceğiniz bölgelere dalıp çıkabileceğiniz için. Ayrıca her yerde çok katlı zindanlar bulunuyor; her biri ayrı birer hazine ve meydan okuma deposu. Harika bir şekilde tasarlanmış, şaşırtıcı derecede zorlayıcı ve kimsenin beklemediği bir Chaos Strikes Back selamı gibi. Bir de o ateş topu büyüsü var ki… tam bir şölen.

31. Mount & Blade II: Bannerlord

• Geliştirici: TaleWorlds Entertainment
• Çıkış Yılı: 2020

Bannerlord, Mount & Blade şablonunu neredeyse her açıdan genişletiyor. Bir karakter yaratıyor, sonra devasa bir dünyada gezip ordu kuracak asker arıyorsunuz. Başlangıçta her şeyde kötüsünüz; fakat oynadıkça zihinsel ve fiziksel istatistikleriniz gelişiyor. Dövüş kazanıyor, kazancınızla ordunuzu büyütüyor ve daha büyük dövüşlere giriyorsunuz. Kılıç sallamadığınız, mızrak saplamadığınız zamanlarda tüccarlarla ve kervanlarla dolu dinamik bir ekonomiyle uğraşıyor, yeraltı dünyasının işleri için çalışıyor ya da soyluları etkilemeye çalışıyorsunuz.

Serinin önceki oyunları maceralarınızı geniş bir fırçayla boyarken, Bannerlord detaylara dalıyor. Daha fazla silah, daha fazla asker türü ve daha karmaşık bir dövüş sistemi var. Yapılacak görevlerde daha fazla çeşitlilik ve çok daha az tekrar eden diyalog mevcut. Her sistem, kurcalamaya daha açık hâle gelmiş; ayrıca bu sistemleri bir araya getirip eğlenceli bir hikâyeye dönüştürmek için eskisi kadar hayal gücüne — ya da modlara — ihtiyacınız yok. Tek uyarı: Bannerlord hâlâ erken erişimde ve dengeleme ile hata düzeltmeleri devam ediyor.

30. Chrono Trigger

• Geliştirici: Square Enix
• Çıkış Yılı: 2018

Artık eskisi gibi oyun yapmıyorlar. Chrono Trigger’ın uzun zamandır beklenen PC sürümü 2018’de Steam’e “ışınlandığında” tam bir kaos yaşandı. Tüm zamanların en iyi JRPG’lerinden birinin kutlanması gereken bir an, font seçimleri, ses hataları ve çeşitli teknik sorunlar yüzünden büyük bir tepkiye dönüştü. Chrono Trigger’ın tamamen ortadan kaybolup SNES’in pembe rüyalarla dolu günlerine geri dönmemesi bile şaşırtıcıydı. Belli ki zaman çizelgesinin bir yerinde bir şeyler ters gitmişti.

Neyse ki birkaç kez geçmişe yapılan yolculuk (yani yamalar) bu zaman yolculuğu destanının rotasını düzeltti ve oyunu ilk çıktığı halinden çok daha iyi bir noktaya getirdi. Ve ortaya çıkan şey yine de inanılmaz bir yolculuk. Dönemin en büyük JRPG zihinlerinden doğan Chrono Trigger, Final Fantasy ve Dragon Quest gibi yapımların çok ilerisindeydi (ironik olan şu ki bu iki serinin yaratıcıları da Chrono Trigger’ın başındaydı). Hikâye; tarih öncesinden geleceğin gökyüzünde süzülen şehirlerine kadar binlerce yılı kapsıyor ve birden fazla sona sahip. Üstelik kusursuz aktif zamanlı savaş sistemi vardı. Hem sıra tabanlı hem gerçek zamanlı çalışan bu sistem, belirli karakterlerin saldırılarını birleştirmenize izin vererek stratejik derinliği artırıyordu. Yıllar boyunca birçok oyun onu taklit etmeye çalıştı, özellikle de Tokyo RPG Factory’nin I Am Setsuna’sı… ama hiçbiri Square’in orijinaliyle boy ölçüşemedi.

29. Darkest Dungeon

• Geliştirici: Red Hook Studios
• Çıkış Yılı: 2016

Darkest Dungeon, iki büyük yeniliği olmasa bile yaratıcı ve zorlayıcı bir roguelike olurdu: Sürekli tepki veren anlatım dili ve maceracıları tekrar tekrar tarif edilemez dehşetlerle dolu zindanlara atmanın psikolojik etkilerine dair geniş kapsamlı incelemesi. Kahramanlarınızı karanlığın içinde ne kadar çok savaştırırsanız, o kadar çok zaaf ve fobi geliştirirler; becerileri artarken psikolojik açıdan daha büyük sorunlara dönüşürler.

Tabii önce onları hayatta tutabilmeniz gerekiyor. Zindanın devri daim hızı yüksektir. BioWare RPG’lerinde ekip arkadaşlarınızı uzun uzun sohbetlerle mutlu etmeye çalışırken burada durum tamamen farklıdır; Darkest Dungeon düşünceli ama stresli bir yönetim oyunudur. Deliliği iyileştiren sihirli bir çözüm yoktur — tedavi hem uzun hem pahalıdır ve işler kontrolden çıkarsa kahramanlarınızı kaybetmeye razı olmanız gerekir. Kâğıt maket tarzındaki görseller keyiflidir, sıra tabanlı savaş ise son derece stratejiktir ve ölümcül çeşitlilikle doludur.

28. Cyberpunk 2077

• Geliştirici: CD Projekt Red
• Çıkış Yılı: 2020

Cyberpunk 2077, 2020’de çıktığında pek iyi durumda olmayabilir, ancak yıllar süren güncellemeler, yamalar, sistemlere yapılan köklü düzenlemeler ve şimdi de müthiş bir genişleme paketi sayesinde CDPR’ın son RPG’si artık sadece “oynanabilir” değil; son yılların en unutulmaz ve en gösterişli RPG’lerinden biri hâline geldi.

20 saatlik Phantom Liberty genişlemesini satın almayı düşünmeseniz bile Cyberpunk 2077 hâlâ büyüleyici ve nefes kesen bir RPG macerası. Night City, bugün bir RPG’de keşfedebileceğiniz en zengin ve detaylı ortamlardan biri ve paralı asker kahramanınız V için mükemmel bir sahne. Tabii yanında Johnny “Keanu Reeves” Silverhand de var; talihsiz bir görev sonucunda “The Relic” adı verilen eski bir biochip kafanıza girmek zorunda kaldığında yanınızdan ayrılmıyor. Johnny’nin kafanızda ne aradığını anlamaya çalışırken, Night City’nin neden böyle bir yer olduğunu ve Johnny’nin tüm bunlardaki rolünü araştıran nefes kesici görevlere atılıyorsunuz. Deus Ex’in “istediğin gibi yaklaş” tarzını tam olarak karşılamasa da, koşabildiğiniz, ateş edebildiğiniz ve zaman zaman gizlenerek ilerleyebildiğiniz heyecan dolu bir açık dünya macerası istiyorsanız, Cyberpunk 2077 bunların hepsine fazlasıyla sahip.

27. Vampire: The Masquerade – Bloodlines

• Geliştirici: Troika Games
• Çıkış Yılı: 2004

Pek çok yönden tam anlamıyla sorunlu bir oyun; ama zamansızlığıyla listede yer alan çoğu oyunu gölgede bırakır. Modern çağ vampir masaüstü RPG’sinin bu uyarlaması; cinsellik, pislik, korku ve manipülasyonla yoğruludur ve sahip olduğu pulp havasına rağmen diğer ana akım oyunların cesaret edemediği yerlere gider. Hatta çoğu vampir kurgusunun bile cesaret edemediği yerlere. Mükemmel bir perili ev bölümü sunması ve “kelimenin tam anlamıyla deli” bir karakter olarak oynama seçeneği gibi öne çıkan yönleri olsa da, Bloodlines’ı unutulmaz yapan şey karanlık bir şekilde işlediği cinsellik, güç ve bağımlılık temalarıdır. Santa Monica’nın bu kadar ürkütücü ve sarsıcı hissettirmesinin sebebi, korku ögelerinden çok bunlardır — ve kendi karanlık tarafınızı deneme fırsatı bulmanızdır.

Tabii ki hatalar: Bloodlines, bitmeden piyasaya sürülen aşırı iddialı RPG’ler geleneğinin bir ürünü. En kötü hatalar artık düzeltilmiş durumda, fakat güçlü hayran yamasını kurmazsanız hâlâ engebeli bir yolculuğa hazır olun. Elbette bir devam oyunu da yolda, ancak şimdiye kadarki sorunlu geliştirme sürecini düşünürsek ne zaman çıkacağını veya nasıl bir şey olacağını kestirmek güç.

26. Red Dead Redemption 2

• Geliştirici: Rockstar Studios
• Çıkış Yılı: 2019

Yaklaşık bir milyon saat süren karla kaplı dağlarda dolaştığınız “yarı eğitim” bölümünü saymazsak, Rockstar’ın Red Dead Redemption 2 ile olağanüstü bir deneyim yarattığını inkâr etmek zor. Bu, ormanda yaşayan ve sürekli başarısız olan büyük vurgun hayalleri yüzünden kendilerini mahveden bir suç çetesinin hikâyesi. Ama aynı zamanda sakalını gerçek zamanlı uzatan, şehirde kavga edince şapkasını kaybeden kibar bir adam olan Arthur Morgan’ın hikâyesi. Ayrıca avladığım geyiği derisini yüzdükten sonra ata bağlamadan önce yerden almayı unuttuğum için gömleğimle kabanımın kan ve salgıyla kaplanması ve kasabaya gidince insanların “Iyy, şu iğrenç tipe bakın” diye bakması da benim hikâyemdir.

Red Dead Redemption’daki bazı rol yapma unsurlarının abartılı olduğu öne sürülebilir (kim gerçekten atlarının soğukta küçülen testislerini umursadı? Kimse!). Ama oyuna gerçekten dâhil olursanız — her düştüğünüzde şapkanızı alıp tekrar takmak, banyo yapmak zorunda kalmak, çamurda bata çıka yürümek, soğukta kalın bir kaban giymek gibi — inanılmaz zengin bir dünya açılır. Öyle ki neredeyse “bir oyun olmaya fazla gerçek” diyebileceğiniz bir dünya. Tam bir kovboy RPG’si, hem de en dolu dolu hâliyle.

25. Fallout: New Vegas

• Geliştirici: Obsidian Entertainment
• Çıkış Yılı: 2010

New Vegas, bugüne kadar yapılmış hiçbir Fallout oyununda olmadığı kadar inandırıcı bir dünya kuruyor. Serinin diğer nükleer sonrası oyunları renk ve atmosfer bakımından zengin olsa da tematik derinlikte eksik kalırken, Obsidian’ın Wasteland yorumu Chinatown’daki su savaşlarından ve büyük Batı toprak kapmalarından ilham alıyor.

Oyun, insanların en iyi ihtimalle yaşanmaz, en kötü ihtimalle insan hayatına tamamen düşman bir bölgede nasıl ve neden hayatta kalmaya çalışacağını sorguluyor. Üstelik, bombalar düşmeden önce bile kavrulmuş olan bu bölgenin yanmış kalıntılarına oyuncuyu yerleştiriyor. Fallout dünyasının alametifarikası hâline gelen kültür ve stil çatışmalarına anlam kazandırmaya çalışıyor ve tüm bunları; oyuncuya kendi çerçevesi içinde özgür rol yapma imkânı tanıyan bir hikâye, oyun motoru ve itibar sistemiyle sarıyor.

24. Sunless Skies

• Geliştirici: Failbetter Games
• Çıkış Yılı: 2019

Hangimiz yıldızlara bakıp “Keşke bu yıldızların arasında bir buharlı trenle uçabilsem” diye düşünmemiştir? Yaygın bir hayal — ve Sunless Skies’ın Viktoryen astro-gezginleri bu hayali gönüllüce gerçekleştiriyor. Selefinde olduğu gibi burada da çoğu zaman, hayal edilemeyecek türdeki kozmik korkulara steampunk topları ateşlemek için geminizi yavaşça döndürdüğünüz anlar yaşarsınız.

Ama oyun bununla sınırlı değildir. Ölümcül boşluklarda maceralara atılmak, antik boyutlar arası varlıklarla karşılaşmak, dün ölen bir tayfanızın etini pişirip yemek (çünkü yiyecek kalmadı)… Evet, burada korku var, ama aynı zamanda hayranlık uyandıran bir ihtişam da var. Üstelik bu ihtişam, devasa manzaralar ya da anime tarzı gösterişle değil; hikâyeyi adım adım anlatan metinlerle sunuluyor. Bu metinler, ister talihsiz ister destansı olsun, uzay treninizin hikâyesinin boşluklarını sizin hayal gücünüzle dolduruyor.

23. Star Wars: Knights Of The Old Republic

• Geliştirici: BioWare
• Çıkış Yılı: 2003

“En iyi Star Wars oyunu” çok oyuna yakıştırılır ama KOTOR hem en iyi Star Wars RPG’si hem de en iyi Jedi/Sith oyunu olma iddiasını taşıyabilir. Bu, BioWare’in hem popülerleştiği hem de Star Wars hayranlığını özgürce konuşturduğu bir dönemdi; daha sonra Mass Effect’te kusursuzlaştıracakları “silahlar + diyalog” yapısını Lucas evreninin en sevilen unsurlarıyla birleştirdiler.

Zaman çizelgesini filmlerin yüzyıllarca öncesine çekerek, Star Wars oyununda görmek istediğimiz her şeyi özgürce kullanabildiler. Buna, kozmik bir kahraman ya da galaksinin baş belası bir pislik olma seçeneği (ya da arası bir şey), etkili hikâye dönemeçleri ve BioWare’in belki de en iyi yardımcı karakter kadrosu eklenince KOTOR, yaşlanmış olmasına rağmen hâlâ dimdik ayakta duran bir klasik hâline geldi.

22. Monster Hunter: World

• Geliştirici: Capcom
• Çıkış Yılı: 2018

Monster Hunter: World, ormanda (ya da çölden bataklığa kadar çeşitli bölgelerde) en şık ve en verimli canavar avcısı olma oyunu. Devasa bir yaratığı avlamayı konu alan bir hikâye kampanyası vardır; bazı ekolojik açıdan şüpheli uygulamalarla birlikte. Ama aslında bu, beyninizi bir köşeye bırakıp detaylı bir dünyada dolaşarak dev yaratıklarla ağır ağır yapılan dövüşlerin ardından onların kafataslarını toplayıp kemik miğfer olarak kullandığınız bir deneyimdir.

Üretebileceğiniz tonlarca ekipman vardır. Pullarla kaplı dizlikler, dev tokmaklar, garip sapanlar… hepsini büyük, ateş püsküren bir T-Rex’i takip etmek ve etkisiz hâle getirmek için kullanırsınız. 14 farklı ana silah türü vardır ve her biri tamamen farklı oynanış gerektirir; çoğu zaman tüm av stratejinizi değiştirir. Bu ekipman kovalamacası zaman zaman bir MMO’daki bitmeyen seviye artırma hissini verse de, yeni bir tür keşfettiğinizde — yarı İsa kertenkelesi, yarı jaguar — tüm bunlar sakinleşir ve yepyeni bir uzun dövüş başlar.

21. NEO Scavenger

• Geliştirici: Blue Bottle Games
• Çıkış Yılı: 2014

NEO Scavenger ilk bakışta bir roguelike gibi görünür. Kim olduğunuzu ya da nerede olduğunuzu bilmeden bir kriyo tesisinde uyanırsınız ve kendinizi mutasyona uğramış hayvanların, radyoaktif çamurun ve belki de en korkuncu, hayatta kalmaya çalışan diğer insanlar tarafından doldurulmuş bir kırsal çorak arazide bulursunuz. Bir kavga olur ve ölürsünüz. Tekrar denersiniz, bu kez kazanırsınız ama yaralarınız enfekte olur ve yine ölürsünüz. Sonra tekrar denersiniz ve sonunda eski tişörtleri bandaja çevirmeyi, suyu kaynatmayı, başlangıçta botanik özelliğini seçerek yenilebilir ve zehirli mantarları ayırt etmeyi öğrenirsiniz.

Tam hayatta kalmanın mümkün olabileceğini düşünmeye başladığınız anda, oyunun altında bambaşka bir türün yattığını fark edersiniz. NEO Scavenger’ın hayatta kalma mekaniğinin altında Fallout tarzı gerçek bir RPG dünyası vardır: Konuşabileceğiniz yazılı karakterler, keşfedilecek sabit şehirler ve kasabalar, kontrol için mücadele eden ve sizinle çalışacak, savaşacak ya da sizi öldürecek gruplar. Ama oyunun en iyi yanı tartışmasız dövüş sistemidir. Çoğu oyun, iyi ya da kötü olmanıza bakmaksızın sizi düşmanlarınızdan daha güçlü gösteren bir güç fantezisi sunarken; NEO Scavenger’daki dövüşler park yerinde kavga eden iki yalınayak sarhoş gibidir. Bir sürü tırmalama, sendeleme, kaçmaya çalışma… ve kazansanız bile gecenizi mahvedebilecek kadar kötü bir deneyim bırakır.

20. Final Fantasy X / X-2 HD Remaster

• Geliştirici: Square Enix
• Çıkış Yılı: 2016

Final Fantasy X, serinin en sevilen oyunlarından biridir. Doğrudan devam oyunu olan Final Fantasy X-2 ise… eh, aynı ölçüde sevilmemiştir. Yine de Square Enix’in hazırladığı bu HD Remaster’da ikisi bir arada geldiği için, X-2’nin pop tınılı çift-gölgeli hikâyesine ve kız grubu güç baladlarına kendinizi kaptırmanız işten bile değil. Selefi kadar derin ya da duygusal olarak yıkıcı olmasa da, X-2’nin sınıf değiştirme sistemi Final Fantasy serisindeki en ilginç dövüş mekaniklerinden biridir; zeminini Final Fantasy V’e kadar uzanan bir sistem üzerine kurar ve Final Fantasy XIII’te gelecek yapıya doğru bir yol açar.

Ama burada esas ayağa kalkıp alkışladığımız oyun Final Fantasy X. Bir çocuğun bir kızla tanışması / kızın ürkütücü kertenkele rahiple tanışması / sonra neredeyse dünyayı yok eden devasa balina metaforu tarafından yenilmesi gibi çılgın bir epik hikâye… Evet, konuyu açıklamaya çalışınca kulağa tuhaf geliyor ama bize güvenin: harika bir oyun. Üstelik başarısının bir bölümü de kusursuz savaş sistemine dayanıyor. Her karakterin doğal olarak uyumlu olduğu bir sınıf var, ancak Sphere Grid sistemi sayesinde karakterlerinizi istediğiniz şekilde şekillendirebiliyor, büyücüleri savaşçıya, savaşçıları destek karakterine dönüştürebiliyorsunuz. Bir de müzikleri var: Final Fantasy serisinin en iyilerinden, özellikle To Zanarkand insanın kalbine dokunmayı hiç bırakmıyor.

19. Weird West

• Geliştirici: WolfEye Studios
• Çıkış Yılı: 2022

Weird West, incelememizde “Bestest Best” ödülünü aldı — bundan daha iyi övgü olmaz. Bu oyun, izometrik açıdan görülen, klasik CRPG’lerin havasını taşıyan karmaşık bir kovboy dünyasıdır. Şehir mezarlığının, öldürdüğünüz her kişiyle yeni mezarlarla dolmasını sağlayan bir sistem var; bu bile oyun hakkında bilmeniz gereken çok şeyi özetliyor.

Weird West tamamen dünyasıyla ilgili bir oyun; çünkü zaman zaman eski karakterinizi bir kenara bırakıp yepyeni birinin yerine geçiyorsunuz. Bu yüzden karakterlere fazla bağlanmak mantıklı değil. Ancak dünya sizin yaptıklarınıza tepki veriyor. Önceki çatışmada öldürmediğiniz haydutlar tarafından pusuya düşürülebilirsiniz. Zaman içinde hayalet kasabaların yeniden nüfuslandığını görebilir, eski şerif öldükten sonra yenisinin seçildiğine tanık olabilirsiniz. Genel olarak dünya reaktiftir; üstelik dövüş, beklendiği gibi sıra tabanlı değildir, twin-stick shooter hissi veren hızlı çatışmalardan oluşur. Eski ile yeniyi kusursuz bir karışımla harmanlayan Weird West, aldığı tüm övgüleri hak ediyor. Ama hızlı kayıt butonunu hazır tutun; bu tuhaf batı hiç de dost canlısı değildir.

18. Pillars Of Eternity

• Geliştirici: Obsidian Entertainment
• Çıkış Yılı: 2015

Pillars Of Eternity hem geçmişin CRPG’lerine yazılmış bir aşk mektubu hem de “ya o model hiç ölmeseydi?” sorusunun cevabı gibidir. Obsidian’ın kitlesel fonlamayla ürettiği bu fantastik RPG; devasa bir kapsam, kelimelerle dolu bir dünya ve Baldur’s Gate 1-2 gibi Infinity Engine klasiklerinin karmaşık ve stratejik dövüş sistemine kendi yorumunu katan bir tasarım sunuyor.

Hem nicelik hem nitelik açısından zirveye yakın bir iş. Parti yönetimi kalem-kağıt RPG’lerini andıracak şekilde tasarlanmış. 1990’ların RPG rüyasının ete kemiğe bürünmüş hâli gibi. Dövüşler zaman zaman biraz pürüzlü olsa da, derin mitolojisi, bolca seçim hakkı ve fazla sayıda yan görev bu kusurları fazlasıyla telafi ediyor.

17. Path Of Exile

• Geliştirici: Grinding Gear Games
• Çıkış Yılı: 2013

Çıktığında Path Of Exile, güçlü karakter geliştirme seçeneklerine sahip, geleneksel bir aksiyon RPG gibi görünüyordu. Ancak geliştiriciler o günden beri oyuna düzenli olarak yeni içerikler eklediler — dokuz genişleme paketi dahil. Bunun sonucunda Path Of Exile, türünün en bağımlılık yaratan hack-and-slash oyununa dönüştü.

Asıl büyü hâlâ karakter geliştirme sisteminde. Path Of Exile, akıl almaz yıkım makineleri yaratmanıza izin verir ve sonra bunları yüzlerce zindanda gezdirerek önünüze gelen her düşmanı ezip geçersiniz. Bunu devasa ve esnek yetenek ağaçlarıyla sağlar. Yeni liglerin, yeni düşmanların ve yeni eşyaların düzenli eklenmesi, denemek için daha fazla ve daha ödüllendirici seçenek sunar.

16. Planescape: Torment

• Geliştirici: Black Isle Studios
• Çıkış Yılı: 1999

Yazım kalitesi açısından hâlâ bir dönüm noktasıdır ve oyun dünyasında eşine az rastlanır bir ilham kaynağı olarak görülür. Torment, çoğu RPG’nin yaptığı gibi oyuncunun macera arzusunu tatmin etmeye çalışmak yerine tamamen kendi yoluna gitmeye kararlı bir oyundur. Burada her şey hikâyeye hizmet eder; evet, çok önemli seçimler yaparsınız ama hikâye tek bir yöne akar — bu bir sınırlama değil, oyunun tasarım tercihidir.

Torment; bir adamın pişmanlıklarını ve daha iyi bir insan olup olamayacağını konu alır. Buna rağmen, okunacak dev bir romanı dolduracak metne sahip olmasına rağmen; görsel garipliği, karanlık sırları ve sürekli yeni, çarpık mekanlar ve karakterler yaratma isteği sayesinde asla sıkıcı ya da iç karartıcı bir yapıya bürünmez. RPG türünün gidişatını değiştirecek kadar yaygınlaşmasa da, sonraki yılların ahlaki temalarına düşündüğünüzden daha fazla ilham verdi.

15. Stardew Valley

• Geliştirici: Concerned Ape
• Çıkış Yılı: 2016

Bu güzel kırsal yaşam simülasyonunda ineklerinizi her gün sevmiyorsanız oyunu yanlış oynuyorsunuz. Sadece sevimli oldukları için değil; sevmezseniz düşük kaliteli süt verirler, bu da düşük kaliteli peynir demektir. Stardew Valley’e kapılan birçok oyuncu için balık tutma ve çiftçilik, neredeyse ritüel hâline gelen ikinci bir hayata dönüşür. Oyunun başındaki sahne bile bunu vaat eder: Bir ofis çalışanıyken size bakımsız bir çiftlik miras kalır. Bir neslin nihai kaçış fantezisinin uzun pardösülü, aynalı güneş gözlüklü bir süper kahraman olmak değil; havuç baronu olmak olduğunun kanıtıdır.

Oyun burada bitseydi bile başarılı olurdu: organik tohumlar almak, kediyi beslemek, sade bir yaşam kurmak… Ama Stardew Valley bununla yetinmez; kasabayı evsiz ama sıcak kalpli insanlar, dost canlısı balıkçılar, alkolik ama iyi niyetli kasabalılar ve daha fazlasıyla dolu canlı bir topluluk hâline getirir. 2021 başında gelen 1.5 güncellemesi ise oyunu daha da büyüttü: Ginger Island adlı tamamen yeni bir bölge, yeni NPC’ler, etkinlikler, mini oyunlar ve çok aşamalı yeni bir görev hattı. Çiftlik için de birçok yenilik eklendi. Eğer haftalık raporlar yerine bir şalgamın çıkardığı çıtırtıyı tercih etmeyi hiç denemediyseniz, kendinize bir iyilik yapın ve bu vadiye uğrayın.

14. Like A Dragon: Infinite Wealth

• Geliştirici: Ryu Ga Gotoku Studio
• Çıkış Yılı: 2024

Like A Dragon: Infinite Wealth, Yakuza: Like A Dragon’ın doğrudan devamı ve bu listede LAD’in yerini alıyor (yine de önce LAD oynamanız tavsiye edilir). IW’nin listeye girmesinin nedeni sadece bir devam oyunu olması değil; selefinden neredeyse her açıdan daha iyi hâle gelmiş olması. Tur tabanlı dövüşe hareket özgürlüğü ve çeşitlilik ekliyor ve RPG sistemlerinin birbirine daha iyi akmasını sağlayan pek çok küçük ödül ve ilerleme düzenlemesi içeriyor.

Ayrıca Ichiban ve ekibi bu kez Hawaii’nin güneşli sahillerine gidiyor — Yakuza serisinin bugüne kadarki en büyük ve en canlı bölgesi. İncelememizde de söylendiği gibi, burası Ichiban’ın pozitif enerjisiyle mükemmel uyum sağlayan bir yer ve kendinizi kaptırabileceğiniz sayısız yan etkinlikle dolu. Ortak başrol Kiryu da geri dönüyor; kaosu babacan tavsiyelerle dengeliyor ve kişisel sağlığıyla ilgili yıkıcı bir gerçeği ortaya koyuyor. Melodram, sürpriz ve duygusal darbelerle dolu bir hikâye bekleyebilirsiniz.

Ciddi olmayan, eğlenceli bir RPG arıyorsanız IW bu ihtiyacı da karşılıyor. Sokak serserilerinin kafasına tenis raketiyle vurabilir, onları sörf tahtasıyla yere serebilirsiniz. Size zayıflatıcı saldırılar yapan sapık düşmanlarla da, dev göbekleriyle sizi ezen sumo güreşçileriyle de karşılaşırsınız. Üstelik oyunda hem bir Pokémon parodisi (Sujimon) hem de bir Animal Crossing parodisi (Dondoko Island) var — ikisi de çok iyi. Özellikle Dondoko Island, yarı inşa yarı dekorasyon döngüsüyle neredeyse tüm zamanınızı yutabilir. IW’yi kaçırmayın; bu, en neşeli RPG.

13. Nier: Automata

• Geliştirici: PlatinumGames
• Çıkış Yılı: 2017

Bu gerçekten bir RPG mi? Bunu ancak geleceğin şekilsiz ve anlaşılmaz robotları söyleyebilir. Ancak Steam etiketlerinde öyle yazdığına göre biz de öyle kabul edelim. Hem zaten oyun, çevik robot karakterlerinin akrobatik neşesiyle mermi cehennemi (bullet hell) ile aksiyon dövüşü arasında sürekli gidip geliyor.

Gerçek şu ki, Nier: Automata’yı tek bir paragrafta özetlemek neredeyse imkânsızdır. İlk bakışta, dünyayı robot istilasından kurtarmaya çalışan aksiyon ağırlıklı bir bilim kurgu hikâyesi gibi görünür. İkinci bakışta tamamen başka bir şey olur. Üçüncü bakışta ise 17. yüzyıl matematikçisinin adını taşıyan bir teneke adam görürsünüz ve oyunun ne yaptığını anlamak için daha kaç kez bakmanız gerektiğini merak etmeye başlarsınız.

12. Undertale

• Geliştirici: Toby Fox
• Çıkış Yılı: 2015

Bu ev yapımı RPG, dev bir yılbaşı şakası kutusundan bile fazla espriyle doludur. Formu ve yapısı bile, çoğumuzun derin ve zamansız sandığı JRPG’lere atılmış büyük bir şaka gibidir — ama aynı anda bu türe bir aşk mektubudur da. Etrafta yürür, rastgele savaşlara girersiniz; menüde dövüş, eşya kullanma veya kaçma seçenekleri bulunur.

Ama bu menüde Final Fantasy ya da Chrono Trigger’da olmayan fiiller de vardır: “Flirt”, “Compliment”, “Talk”, “Pet”. Bu hikâye, dehşetleri komik bir nezaketle alt etmek üzerine kuruludur, şiddetle değil. Elbette saldırabilirsiniz. Bu kurbağa canavarları ve dönek çiçeklerle dolu tuhaf diyarda sabrınızı kaybedip “fight”a basabilirsiniz. Bu seçenek hep oradadır. TV yıldızı olmak isteyen ama kötü görünen canavar, pes etmeyen gıcık iskelet arkadaş… Hepsini öldürmek mümkündür. Ama böyle yaparsanız yalnızca JRPG klişelerine teslim olmuş olursunuz. Undertale ise sizden “thunderbolt” yerine “encourage” seçmenizi ister.

11. System Shock 2

• Geliştirici: Irrational Games, Looking Glass Studios
• Çıkış Yılı: 1999

System Shock 2 hangi kategoriye koyarsanız koyun, yapılmış en iyi oyunlardan biridir. En iyi bilim kurgu/korku oyunlarından biridir; nispeten sınırlı motoruna rağmen mekân hissini olağanüstü şekilde yaratır ve ses tasarımı benzersizdir. İster zindan derinliklerinde ister uzayın boşluğunda geçsin, çok az oyun ölümle çevrili olmanın klostrofobisini bu kadar iyi yakalamıştır. İncecik bir metal tabakanın sizi yok oluştan ayırdığını ve dışarıdan içeri doğru bastıran evrenin içinde bozulmuş, bozan yaratıklarla dolu mekânlarda dolaştığınızı asla unutmazsınız.

Bu korku atmosferi, Irrational Games’in başyapıtını gelmiş geçmiş en iyi korku oyunlarından biri yapar. Bir bilim kurgu korku RPG’si olarak ise tamamen benzersizdir. Karakter yaratma, prolog ve eğitim bölümü şeklindedir; hizmet edeceğiniz askeri birliği seçerek başlarsınız. Ancak Von Braun gemisinin ilk yolculuğunda işler korkunç şekilde ters gider. System Shock 2 birinci şahıs hayatta kalma korku oyunudur — ki bu başlı başına nadir bir şeydir — fakat en önemlisi RPG unsurlarının, özellikle envanter yönetimi ve karakter gelişiminin, oyunu defalarca oynamaya değer kılmasıdır. Bu kadar sıkı tasarlanmış, bu kadar korkutucu ama aynı anda bu kadar deneysel oynanışa izin veren başka RPG yoktur.

10. Citizen Sleeper

• Geliştirici: Jump Over The Age
• Çıkış Yılı: 2022

Citizen Sleeper incelememizde “şık bir bilim kurgu RPG; iyi insanlar ve dozunda pisliklerle dolu” olarak tanımlandı — RPG’lerde biraz pislik kim sevmez? Burada, işvereninden kaçmış bir robot işçiyi oynuyor ve bir uzay istasyonunda sığınmaya çalışıyorsunuz. Oyun hem RPG kalıplarını hem de görsel roman öğelerini birleştiriyor: harap bir uzay istasyonunda 3D bir harita üzerinde hareket ederken 2D statik karakter portreleriyle diyalog kuruyorsunuz.

Her gün işlere gidiyorsunuz (çünkü düzenli olarak almanız gereken robot ilacını satın almanız gerekiyor), yaptığınız eylemler ise yavaş yavaş azalan sayaçlarla ve attığınız zarlarla belirleniyor. Haliniz kötüleştikçe daha az zar alıyorsunuz, bu yüzden dengede kalmak önemli. Bu sırada dünya akmaya devam ediyor: hurdacı gemiler gelip gidiyor, bir ödül avcısı sizden haraç istiyor, yeni bölgeler açılıyor, yeni insanlarla tanışıyorsunuz. En çok aklınızda kalacak olanlar da bu insanlar. Karmaşık, insani, zor zamanlarda bile vicdanını korumaya çalışan karakterler. Daha fazlasını anlatmak spoiler olur; tanışmanız ve arkadaş olmanız gereken kişileri kendiniz keşfetmelisiniz.

9. The Elder Scrolls V: Skyrim

• Geliştirici: Bethesda Game Studios
• Çıkış Yılı: 2011

Elder Scrolls oyunlarının iki güçlü yanı vardır: manzara ve “seçimlilik”. Skyrim ikisini de fazlasıyla sunuyor. Oblivion’ın fazla sıradan fantezi olması eleştirilirken, Skyrim çok daha ilgi çekici bir dünya kuruyor. Karla kaplı dev dağlar, ormanlara, bataklıklara, batak çamurlarına, buz mağaralarına uzanıyor. Her şehir farklı bir atmosfere sahip. Bu oyun, maceraya çıkmak istemenizi sağlar; hatta dünyanın bir ucundan diğerine yürümek bile başlı başına epik bir yolculuk gibi hissettirir.

Seçim özgürlüğü ise Bethesda’nın dünyayı onlarca farklı etkinlikle doldurmasından gelir. Evet, siz Dragonborn’sunuz ve dünya sizi bekliyor… ama aynı zamanda büyücüler loncasını yönetebilirsiniz, savaşçı arenasında ün kazanabilirsiniz, Dark Brotherhood’a katılabilirsiniz. Bu aktivitelerin hiçbiri tek başına çok detaylı değildir, ancak çeşitlilik ve sayı işin özü budur. Skyrim kendinizi kaybetmek için bir oyundur.

Ve tabii ki modlar. Elder Scrolls oyunlarının on binlerce mod alması yaygın bir şey değildir, ama Skyrim topluluğunun yeni görevler yazması, dövüş sistemini düzenlemesi, yeni türler eklemesi ve tüm dünyayı Bethesda’nın yapabileceğinden çok daha güzel hâle getirmesi olağanüstü bir şeydir. Skyrim’i bugün satın alırsanız, önünüzde en az on yıllık oyun var demektir.

8. Disco Elysium

• Geliştirici: ZA/UM
• Çıkış Yılı: 2019

Eğer farklı bir atmosfer sunan, insan olmanın anlamıyla gerçekten yüzleşen, kusursuz yazılmış bir RPG arıyorsanız artık seçenekleriniz Planescape: Torment gibi 21 yıllık klasiklerle sınırlı değil. Disco Elysium; özgün bir evreni, mizahi ve insani bir anlatıyı ve yepyeni mekanikleri bir araya getiriyor. Temel mekanik, karakterinizin becerilerinin onun zihnindeki iç sesler olarak temsil edilmesi ve sizin bu seslerle konuşabilmeniz. Ayrıca dünyada karşılaştığınız fikirleri “içselleştirerek” karakterinizi olumlu ya da olumsuz etkileyebilmeniz üzerine kurulu. Oyun Revachol’da geçiyor: başarısız bir komünist devrimin izlerini hâlâ taşıyan bir ada şehri.

Tüm bu unsurlar, oyunu “nasıl bir insan olduğunuz”, “nasıl biri olmak istediğiniz” ve “gerçekten değişmenin anlamı” üzerine bir deneyime dönüştürüyor. Disco Elysium zaman zaman “serseri ve problemli bir polisin ne kadar cool olduğu” oyununa yaklaşır gibi görünse de, bunun doğurduğu zararı yüzünüze dürüstçe gösterir ve telafi edebilmeniz için araçlar sunar. Ayrıca en nadir görülen şeylerden birine sahiptir: Dövüş mekaniklerinin hiç olmadığı, tamamıyla anlatı odaklı bir RPG’dir. Eğer Rapture ya da Skellige’i keşfederken sürekli birilerini vurmak ya da bıçaklamak zorunda kalmaktan yorulduysanız, Disco Elysium tam size göre.

7. Deus Ex

• Geliştirici: Ion Storm
• Çıkış Yılı: 2000

JC Denton oynaması harika bir karakterdir. Hem boş bir tuval kadar esnek olduğu için görevleri kendi tarzınızda çözmeniz makuldür, hem de vücudu pek çok sibernetik yükseltmeyle özelleştirilebilir bir platform gibidir. En iyi RPG’lerde olduğu gibi Deus Ex, oyuncunun en önemli “ekipman” olduğunu çok iyi bilir.

Ion Storm size nasıl oynamanız gerektiğini asla dikte etmez; alışılmışın dışına çıktığınız için sizi cezalandırmaz. Dünyanın sınırları vardır elbette, fakat haritalar bu sınırları denemeniz için tasarlanmıştır. Deus Ex, sınırlarını keşfetmenizi ve oraya dayanmanızı ister, çünkü en ilginç çözümler genelde geliştiricilerin öngörmediği çözümlerdir.

Karanlık sınıf arkadaşı Thief’in aksine Deus Ex inanılmaz derecede ferah, aydınlık ve kelimenin tam anlamıyla “havalandırılmış” bir oyundur. Garrett kendi sınırlamalarıyla tanımlanırken Denton, dünyanın sınırlamalarıyla tanımlanır. Her bölge, çözülmesi gereken bir dizi sorunla doludur ve oyuncu bu sorunları çözmek için çok amaçlı bir İsviçre çakısı gibidir. Rol yapmanın özü tam olarak budur: bir karaktere ve bir dünyaya bürünüp onu kendinize ait kılmak.

6. Dragon Age: Inquisition

• Geliştirici: BioWare
• Çıkış Yılı: 2014

Bu sırayı eskiden Dragon Age: Origins tutuyordu. Hâlâ iyi bir oyun ve özellikle dövüşleri seven çok kişi var; ancak 2022 perspektifinden baktığımızda artık yerini Inquisition’a bırakması gerektiği açık. Yine de, epik fantezi RPG’nin geri dönüşünü başlatan eserlerden biri olduğu için Origins hâlâ saygıyı hak ediyor.

Inquisition’ın dövüş sistemi CRPG tarzından biraz uzaklaşmış olsa da hâlâ eğlenceli. Okçuların bile vadinin bir ucuna patlayıcı oklar fırlatarak takla attığı absürt ama keyifli yetenekleri var. Oyunun tamamında bu eğlenceli hava hâkim. Aşk ilişkileri bolca dramatik, hikâye çok boyutlu bir tehdidi konu alan klasik “güç topla, kötülüğü yen” yapısında ve dünya ise nefes kesici güzellikte.

Oyun, her biri mini bir açık dünya sayılabilecek farklı bölgelerden oluşuyor. Pek çok kişi oyunun ilk bölgesi Hinterlands yüzünden zorlanıyor; çünkü bu alan normalden çok daha büyük. Aslında oyunun başlarında farklı bölgeleri keşfetme seçeneğiniz var, ancak oyuncular genelde Hinterlands’ı tamamen temizleme isteğiyle gereğinden fazla vakit geçiriyor. Elbette Hinterlands güzel bir bölge, ama Emerald Graves’in çok katmanlı ormanları ya da Hissing Wastes’in gece yarısı çölleriyle yarışamaz.

Inquisition, Weird West ya da Divinity: Original Sin kadar başarılı olmasa da, dünyada iz bırakmanıza izin veriyor. Seçimleriniz insanları mutlu da edebilir, mutsuz da. Bir üs kuruyor ve onun gelişimini izliyorsunuz; araziye bir sahra hastanesi kurup kurmayacağınıza bile siz karar veriyorsunuz. Asıl parlayan yön ise elbette yoldaşlarınız: BioWare oyunlarının alametifarikası olan “tuhaf ama sevilesi kişilikler” Inquisition’da özellikle güçlü.

5. Mass Effect 2

• Geliştirici: BioWare
• Çıkış Yılı: 2010

Eğer bu bir “Silahlar ve Diyaloglar” listesi olsaydı, Mass Effect üçlemesinin ikinci oyunu şüphesiz en tepede olurdu. Evet, bazı RPG safçılarına göre oyunda türün temel unsurları azaltıldı; daha çok aksiyon ve anlık karar alma üzerine yoğunlaşıldı. Ama ruhu açısından bakıldığında, galaksiyi gezip gezegen gezegen düzeni sağlamak hiç bu kadar iyi olmamıştı.

Mass Effect 1 ne olmak istediğini tam bilemeyen bir oyundu; Mass Effect 3 ise sayısız hikâye ucunu bağlama yükünün altında ezildi. Mass Effect 2 ise nettir: davranışsal seçimler anlamlıdır, atmosfer güçlüdür ve en önemlisi oyun müthiş bir hız ve ivmeye sahiptir. Üçlemenin en heyecan verici ve potansiyel olarak en trajik final perdelerinden birine sahiptir.

Mass Effect 2 ayrıca RPG tarihinin belki de en iyi müzikal anına sahiptir:
“I am the very model of a scientist salarian…”

4. The Witcher 3: Wild Hunt

• Geliştirici: CD Projekt Red
• Çıkış Yılı: 2015

The Witcher 3: Wild Hunt’ın en çok şaşırtan yanı, ne kadar insani olabileceği. Pek çok büyük ölçekli RPG, kahramanlık anlatısı içinde karakterlerinin insanlığını kaybederken; Geralt ve arkadaşları hikâyeyi sürekli yere, günlük hayata geri çeker. Görevler arasında yalnız kaldıkları sessiz anlar, eski dostların birbirleriyle takılmaları ve sohbetleri… bir süre sonra bu insanlarla vakit geçirmekten ne kadar keyif aldığınızı fark edersiniz. Bu hâlâ, iyi yazılmış birçok RPG’de bile nadir bulunan bir şeydir.

Aynı zamanda Witcher evreninin geniş ve karanlık fantezi dünyasına da pek çok insani detay serpiştirilmiştir. İnsanların hikâyeleri, hüzünleri, yüksek sesle bağırılmayan küçük ricaları, yardımlarınız için duydukları içten minnettarlık… ve yol boyunca karşılaşacağınız küçük ahlaki ikilemler. Rol yapma açısından bakıldığında Witcher 3, “diyarda dolaşan maceracı” fantezisini en iyi şekilde gerçekleştiren oyunlardan biridir. Elder Scrolls veya Fallout serilerinde mekanik nüfuslar tasarlayan ekiplerin bu oyunu biraz tedirginlikle izlemesi gerekir.

Witcher 3’ün birçok kısmı kendi türünde zirve kabul edilebilir. Bu listedeki en güzel dünyalardan birine sahiptir. Günün herhangi bir saatinde atınıza binip bataklıklara doğru sürün; rüzgârı, gökyüzünü, ortam seslerini dinleyin. Dövüş—önceki oyunlara göre daha iyi olsa da hâlâ biraz hantal—bazen sadece bu huzuru böldüğü için sinir bozucu gelebilir. Neyse ki bir sonraki durağınızda Gwent oynamaya hazır biri mutlaka bulunur.

3. Divinity: Original Sin II

• Geliştirici: Larian Studios
• Çıkış Yılı: 2017

Hemen bir not alın, unutmayın: “MAGISTER HOLIND’İ ÖLDÜR.”
Neden mi? Bu isimsiz NPC, son on yılın en geniş kapsamlı ve detaylı RPG’lerinden birinde neredeyse hiçbir rolü olmayan bir muhafızdır. Değerli eşyası yoktur, önemli bir göreve katkısı yoktur. Ama wiki sayfasının yorumlarını okursanız, diğer muhafızların yapmadığı tek bir affedilemez şey yaptığını görürsünüz: Kedinizin ölümüne sebep olur.

Bu, Divinity: Original Sin 2’nin sizi hazırlıksız yakaladığı birçok andan sadece biri. Oyun, iç içe geçmiş görevler ve karakter hikâyeleriyle dolu dev bir RPG’dir. Hikâyeler ince ince işlenmiştir. Bir arkadaşınızla eşli oynarken adanın farklı köşelerinde dolaşıp, sonra öfkeli bir büyücünün odasında tamamen farklı amaçlarla buluşabilirsiniz. Ama en büyük hikâyeleri yaratan her zaman bu küçük anlar olacaktır.

Original Sin 2 ilk çıktığı günden beri bu listede yer alıyor. Definitive Edition sürümü bazı pürüzleri giderdi, ama oyunun zaman içinde efsaneleşmesinin asıl nedeni, yıllar boyunca tekrar tekrar oynanmış olması. Her yeni oyuncu, her yeni geri dönüş, ne kadar derin, çeşitli ve sürekli yüksek kaliteli bir oyun olduğunu daha da görünür kılıyor.

2. Elden Ring

• Geliştirici: FromSoftware
• Çıkış Yılı: 2022

FromSoftware, açık dünya RPG türüne ilk denemesinde öyle bir seviye getirdi ki geriye kalan herkes gölgede kaldı. Elden Ring’de harap olmuş dünyanız “The Lands Between” olarak adlandırılır ve siz, bir zamanlar sürgün edilmiş bir Tarnished olarak bu diyara geri çağrılır, yüzük parçalarını bir araya getirerek düzeni sağlamakla görevlendirilirsiniz. Her bir parça devasa, tuhaf bir yaratık tarafından korunur; haritanın dört bir yanında başka sayısız düşman vardır. İlk oynadığınızda gözünüz korkabilir. Görev işaretçileri yoktur; sadece hangi yöne gitmenizin mantıklı olabileceğine dair belirsiz bir yönlendirme vardır. Ama bu alışılmadık yaklaşımı benimsedikçe avantajlarını görmeye başlarsınız.

Elbette ölebilirsiniz. Seviye atlama sistemi diğer FromSoft oyunlarına benzer; düşman öldürerek topladığınız kaynak, ölürseniz cesedinize geri dönene kadar kaybolur. Dövüş affetmez; ama hızlı, ağır, çevik ya da tank gibi oynayabilirsiniz. Zıplama saldırılarını ve kaçınmayı ustalaştırabilirsiniz. Ama ne olursa olsun, Lands Between’de “başarısız olmak” neredeyse mümkün değildir. Bir kurt canavarını yenemiyor musunuz? Sorun değil. Başka yöne gidip dev yengeçlere bulaşın. Üst üste yığılmış insan uzuvlarından oluşan o kralı yenemiyor musunuz? Kötü büyücüler okuluna gidip orada ne olduğuna bakın.

Elden Ring’de sadece harika bir hayalet atınız yok; aynı zamanda özgürlüğünüz var. Haritada ilginç bir nokta mı gördünüz? Gidin bakın. Muhtemelen korkunç bir şey bulacaksınız… ama belki de tencere köylülerinin yaşadığı bir köy keşfedeceksiniz. Dünya hem kasvetli hem büyüleyici; yukarıda ve aşağıda sayısız gizli katman var. Yeraltı şehirleri, bataklıklar, dev altın ağaçlar… O kadar çok tuhaf kale var ki Lands Between’in kendi Ulusal Miras Vakfı’na ihtiyacı var. Etrafında örülü tuhaf hikâye, Dark Souls’ta olduğu gibi parçalıdır — ama o parçaları birleştirdikçe dünya daha da gerçek ve daha da büyük hissettirir.

1. Baldur’s Gate III

• Geliştirici: Larian Studios
• Çıkış Yılı: 2023

Eski bir söz der ki: “Baldur’s Gate 3 oynamaya başlamanın en iyi zamanı dün. İkinci en iyi zamanı bugün.” Larian’ın son fantazi epik RPG’si erken erişimden öyle bir patlama ile çıktı ki, sanki bir illithid’in yüzünden çıkan tentaküller gibi her yere yayıldı. Yaklaşık 170 saatlik macera; güzel, karmaşık, katmanlı ve hem aşırı şehvetli hem aşırı kanlı bir dünyada geçiyor. Klasik sınıfları seçebildiğiniz, görünüş ve becerilerinizi özelleştirebildiğiniz eski tarz bir Wizards of the Coast macerası. Kritik beceri kontrollerinde ekranda gerçek bir D20 zarının yuvarlandığını görüyorsunuz. Bu — abartısız — şimdiye kadarki en Dungeons & Dragons olan D&D oyunu.

Hikâye şöyle başlıyor: İşgalci mind flayer’lardan kaçıyorsunuz ve beyninize yerleştirilen küçük bir larvanın sizi zamanla bir mind flayer’a dönüştüreceğini öğreniyorsunuz. Amacınız bu kaderden kurtulmak… ama aslında amacınız oyunu oynamak. Bu, gerçekten “yolculuk asıl meseledir” diyebileceğiniz nadir oyunlardan biri, çünkü bu yolculuğa dahil olmanın ve onu bitirmenin sayısız yolu var. Başlangıç bölgesi bile devasa, zengin, zindanlarla ve gizlerle dolu. Kaçırabileceğiniz onlarca karakter, göremeyeceğiniz alt bölgeler ve hikâye dalları var. Son bölüme ulaşmak bile tek başına 30 saati geçebilir.

Umuyorum ki bu içerikte size yardımcı olacaktır. Oynayacak iyi bir RPG yani rol yapma oyunu arıyorsanız o halde bu oyunlardan herhangi biri sizi fazlasıyla içine çekecektir.